ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 2025-2026 Αξιοποιώντας το λογοτεχνικό βιβλίο - από τη Βιβλιοθήκη στην τάξη

Το φετινό σχέδιο δράσης που εμπλέκει τη σχολική βιβλιοθήκη και εμπίπτει στον άξονα  Διδασκαλία, μάθηση και αξιολόγηση, προκύπτει από την ανάγκη ενίσχυσης της φιλαναγνωσίας και της λογοτεχνικής καλλιέργειας των μαθητών μέσα από την ουσιαστική αξιοποίηση του λογοτεχνικού βιβλίου, το οποίο θα λειτουργήσει ως αφετηρία για πολυαισθητηριακές, διαθεματικές και βιωματικές δραστηριότητες που θα φέρουν τους μαθητές σε επαφή με τη λογοτεχνία με τρόπο ζωντανό, ευχάριστο και ενεργητικό. 

Το σχέδιο αποσκοπεί στην αναβάθμιση των μαθησιακών διαδικασιών και στην προώθηση ενός σχολικού περιβάλλοντος που κινητοποιεί, εμπνέει και ενθαρρύνει τη δημιουργική έκφραση.

Κεντρικοί στόχοι του σχεδίου είναι:

• η καλλιέργεια της αγάπης για την ανάγνωση και η ενίσχυση της αναγνωστικής αυτοπεποίθησης,
• η ανάπτυξη αισθητικής καλλιέργειας, ενσυναίσθησης και δημιουργικής σκέψης,
• η προώθηση της κριτικής και προφορικής έκφρασης μέσα από συζητήσεις, δραματοποιήσεις και δημιουργική γραφή,
• η ενίσχυση συνεργατικών πρακτικών μάθησης με αφετηρία το λογοτεχνικό κείμενο.  

Η δράση μεταφέρει τη βιβλιοθήκη στην τάξη και παράλληλα την τάξη στη βιβλιοθήκη και στους εξωτερικούς χώρους του σχολείου, δημιουργώντας πολλαπλά περιβάλλοντα ανάγνωσης και έκφρασης. Επιπλέον, η συνεργασία με γονείς, τοπικούς φορείς, βιβλιοθήκες, συγγραφείς ή καλλιτέχνες ενισχύει τη σύνδεση του σχολείου με την κοινότητα, προωθώντας την πολιτιστική ταυτότητα και την κοινωνική συνοχή. Έτσι, το σχολείο λειτουργεί ως ανοικτός χώρος γνώσης, δημιουργίας και πολιτισμού.

ΣΤ΄τάξη-"Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες"

Καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, οι μαθητές της ΣΤ΄ τάξης πραγματοποίησαν ένα συναρπαστικό αναγνωστικό ταξίδι με αφετηρία το λογοτεχνικό βιβλίο που επιλέχτηκε από το Υπουργείο Παιδείας για αυτούς. Με οδηγό το κλασικό έργο «Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες», του Ιούλιου Βέρν οι μαθητές γνώρισαν διαφορετικούς πολιτισμούς, ήρθαν σε επαφή με νέες γεωγραφικές έννοιες και καλλιέργησαν τη φαντασία και την κριτική τους σκέψη.

Η δράση ξεκίνησε με οργανωμένες αναγνώσεις και συζητήσεις στην τάξη, όπου τα παιδιά αντάλλασσαν απόψεις, εξέφραζαν απορίες και προσπαθούσαν να «ακολουθήσουν» τον ήρωα σε κάθε του σταθμό. Ανέλαβαν να ερευνήσουν τις χώρες και τις ηπείρους από τις οποίες πέρασε ο πρωταγωνιστής και έγραψαν τις δικές τους ιστορίες για τον δικό τους γύρο του κόσμου.

Παράλληλα, οι μαθητές αξιοποίησαν τη δημιουργικότητά τους μέσα από καλλιτεχνικές δραστηριότητες: κατασκεύασαν κόμικ εμπνευσμένα από τις περιπέτειες του ήρωα και δημιούργησαν έναν μεγάλο παγκόσμιο χάρτη, στον οποίο αποτύπωσαν με ακρίβεια τη διαδρομή του ταξιδιού. Ο χάρτης αυτός δεν ήταν απλώς μια κατασκευή, αλλά ένα ζωντανό αποτύπωμα της γνώσης και της συνεργασίας τους.

Η διαδρομή τους επιβεβαίωσε ότι τα βιβλία δεν είναι μόνο πηγές γνώσης, αλλά και αφορμές για έμπνευση, συνεργασία και εξερεύνηση του κόσμου.

Α΄τάξη-"Ελληνική Μυθολογία"

Η Ελληνική Μυθολογία του Γιάννη Σμυρνιωτάκη ήταν το λογοτεχνικό βιβλίο με το οποίο ασχολήθηκαν τα πρωτάκια μας φέτος. 

Η Μυθολογία ήταν αρκετά γοητευτική για τα παιδιά αυτής της ηλικίας. Μύθοι, ανθρωπόμορφοι Θεοί και στη συνέχεια η μελέτη των άθλων του Ηρακλή κράτησε το ενδιαφέρον τους ζωηρό μέχρι το τέλος.

Τα οφέλη πολλά: εμπλουτισμός του λεξιλογίου τους, καλλιέργεια έκφρασης, αλλά και αξιών όπως η γενναιότητα, η δικαιοσύνη, το θάρρος που επέδειξε ο Ηρακλής στην προσπάθειά του να βοηθήσει τους ανθρώπους, ακολουθώντας τον δύσκολο δρόμο της Αρετής.

Ιδιαίτερα σημαντικό επίσης ήταν και το κίνητρο για ανάγνωση που έδωσε στα παιδιά, όταν πια ήταν έτοιμα να το κάνουν από μόνα τους.

Ολοκληρώνοντας τα παιδιά ζωγράφισαν τους 12 Θεούς του Ολύμπου και τους τοποθέτησαν στο βουνό (Όλυμπο) που κατοικούσαν σε μια όμορφη εικαστική δραστηριότητα. Επίσης οργάνωσαν δύο μικρά θεατρικά δρώμενα, «Το μήλο της Έριδας» και «Η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα», δράσεις που τους έδωσαν ιδιαίτερη χαρά.

Ε΄τάξη- "Μαύρη Καλλονή"

Οι μαθητές της Ε' τάξης ασχολούνται με το λογοτεχνικό βιβλίο "Μαύρη Καλλονή" της Άννας Σιούελ. 

Αρχικά ήρθαν σε μία πρώτη επαφή, ξεφυλλίζοντας διάφορες εκδόσεις του βιβλίου. Εντόπισαν ομοιότητες και παρατήρησαν διαφορές σε εικονογράφηση, εξώφυλλα και τρόπο παρουσίασης του κάθε κεφαλαίου σε αυτές. Κατέγραψαν εικονογράφους και εκδόσεις, επικεντρώνοντας την προσοχή τους στη συγγραφέα, για την οποία αναζήτησαν πληροφορίες. 

Βασισμένοι σε παρατήρηση και έρευνα, συμπλήρωσαν ένα φύλλο εργασίας καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη συγγραφέας έγραψε μόνο αυτό το βιβλίο με κάποιο σκοπό. Το φύλλο εργασίας και η βιογραφία της συγγραφέως, μαζί με εικόνες από τα εξώφυλλα των διαφόρων εκδόσεων του βιβλίου συγκεντρώθηκαν σε ένα ατομικό τετράδιο όπου θα βρίσκονται όλες οι δραστηριότητες πάνω στο βιβλίο.

Ακολούθησε η μεγαλόφωνη ανάγνωση του βιβλίου στην τάξη από τις εκπαιδευτικούς και στη συνέχεια ως σκυταλοδρομία ανάγνωσης στον κήπο του σχολείου μας από τους μαθητές. Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκε ως περίπατος με μονοπάτι ανάγνωσης (story walk).

Έπειτα οι μαθητές ασχολήθηκαν με την ίδια την ιστορία του βιβλίου, τους ήρωες και τα γεγονότα. Μέσα από  pdf του βιβλίου (που προτείνει το ΙΕΠ), από αντίτυπα του ίδιου βιβλίου διαφόρων εκδόσεων και από προβολή της ταινίας που βασίζεται στο βιβλίο, οι μαθητές κατέγραψαν τους ήρωες, τα βασικά γεγονότα και έφτιαξαν μόνοι τους δραστηριότητες στο ατομικό τετράδιό τους που αφορά στη Μαύρη Καλλονή. Έφτιαξαν κρυπτόλεξο, λαβύρινθο, σταυρόλεξο, ζωγράφισαν και αντιστοίχισαν. Στη συνέχεια, ακολούθησαν δραστηριότητες εξαγωγής συμπερασμάτων όσον αφορά στα βαθύτερα νοήματα της ιστορίας που ήθελε να περάσει η συγγραφέας και τον σκοπό που εξυπηρετούσε το γεγονός ότι έγραψε μόνο αυτό το βιβλίο.

Δημιούργησαν φύλλο βιβλιοπαρουσίασης με μικρό ερωτηματολόγιο, αξιοποιώντας τις γνώσεις που κατέκτησαν από κεφάλαιο στο διδακτικό βιβλίο της Γλώσσας της Ε' Δημοτικού, το οποίο δούλευαν παράλληλα με το βιβλίο της Μαύρης Καλλονής.

Μετά έγινε ανάγνωση και επεξεργασία του βιβλίου  μαζί με δραστηριότητες/ παιχνίδια πάνω σε αυτό στα Γερμανικά, από την εκπαιδευτικό των Γερμανικών.

Οι μαθητές/μαθήτριες εμπνευσμένοι από το έργο, αποφάσισαν να δημιουργήσουν μια ξεχωριστή χρονοκάψουλα αφιερωμένη στη συγγραφέα Άννα Σιούελ. Μέσα σε αυτήν τοποθέτησαν γράμματα με ερωτήσεις που θα ήθελαν να της κάνουν, αλλά και σκέψεις και συναισθήματα που τους γεννήθηκαν διαβάζοντας το βιβλίο. Με αυτόν τον δημιουργικό τρόπο, τα παιδιά ένιωσαν πως επικοινωνούν με τη συγγραφέα, εκφράζοντας την αγάπη τους για την ιστορία και τα μηνύματα που τους άγγιξαν βαθιά.

Επίσης, οι μαθητές ανέλαβαν έναν ιδιαίτερα δημιουργικό ρόλο, καθώς έφτιαξαν μια φανταστική συνέντευξη με πρωταγωνίστρια τη Μαύρη Καλλονή. Τα παιδιά σκέφτηκαν ερωτήσεις και απαντήσεις, προσπαθώντας να μπουν στη θέση του αγαπημένου αλόγου και να εκφράσουν τα συναισθήματα και τις εμπειρίες του. Στη συνέχεια, αναπαράστησαν τη συνέντευξη μέσα από θεατρικό παιχνίδι, δίνοντας ζωή στους διαλόγους με ενθουσιασμό και φαντασία.

Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων για το βιβλίο «Μαύρη Καλλονή», οι μαθητές/μαθήτριες  συμμετείχαν με ενθουσιασμό σε διασκεδαστικά παιχνίδια εμπνευσμένα από την ιστορία. Συγκεκριμένα, έλυσαν παζλ με το εξώφυλλο του βιβλίου, έπαιξαν τρίλιζα με εικόνες που σχετίζονται με το βιβλίο, ενώ δοκίμασαν και μια δημιουργική παραλλαγή του παιχνιδιού «γάιδαρος», προσαρμοσμένη στο θέμα της «Μαύρης Καλλονής». Μέσα από το παιχνίδι, τα παιδιά ενίσχυσαν τη συνεργασία τους, καλλιέργησαν τη φαντασία τους και εμβάθυναν με ευχάριστο τρόπο στο περιεχόμενο του βιβλίου. 

Επιπρόσθετα, δόθηκαν στους μαθητές εικόνες που απεικόνιζαν μικρά αποσπάσματα της ιστορίας. Τα παιδιά κλήθηκαν να παρατηρήσουν προσεκτικά τις σκηνές και να φανταστούν τους διαλόγους των ηρώων, γράφοντας τα λόγια τους μέσα σε «συννεφάκια» όπως στα κόμικς. Με αυτόν τον τρόπο δημιούργησαν τα δικά τους  κόμικς.  Παράλληλα, είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν και την ταινία «Μαύρη Καλλονή», συγκρίνοντας όσα είδαν με την ιστορία του βιβλίου. 

H συνέντευξη από τη "Μαύρη Καλλονή".

Το θεατρικό παιχνίδι στο οποίο συμμετείχαν οι μαθητές. 

Έδωσαν φωνή στη "Μαύρη Καλλονή" η οποία μετέφερε το μήνυμα του βιβλίου προς όλους εμάς.

Β΄τάξη- "Ο Μικρός Πρίγκιπας"

Παρουσιάστηκε στους μαθητές-τριες το λογοτεχνικό βιβλίο με τίτλο "Ο Μικρός Πρίγκιπας" που έστειλε το Υπουργείο Παιδείας για τα παιδιά της Β΄ Δημοτικού,  με στόχο την ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας. Ενημερώθηκαν για το σχέδιο δράσης που υλοποιείται τη φετινή χρονιά στο σχολείο μας, με θέμα την αξιοποίηση του λογοτεχνικού βιβλίου προκειμένου να ενισχυθεί η αγάπη των παιδιών για την ανάγνωση.

Έγινε συζήτηση και καταγραφή των κανόνων ήσυχης ανάγνωσης, καθώς και των δικαιωμάτων του βιβλίου και του αναγνώστη. 

Τα παιδιά με τις εκπαιδευτικούς τους έφτιαξαν ένα ημερολόγιο ανάγνωσης και δραστηριοτήτων για την καλύτερη οργάνωσή τους.

Σε επόμενη ώρα παρατήρησαν το εξώφυλλο του Μικρού Πρίγκιπα, το σχολίασαν, περιέγραψαν τον ήρωα με διάφορα επίθετα καθώς και το πώς μπορεί να νιώθει (σύνδεση με το μάθημα της γλώσσας-επίθετα και με τα εργαστήρια δεξιοτήτων- συναισθήματα). Έφτιαξαν, επίσης, στον πίνακα ιδεοθύελλα με τις προβλέψεις τους για την υπόθεση του βιβλίου.

Τον συγγραφέα και εικονογράφο του βιβλίου , Αντουάν ντε Σεντ- Εξιπερί, τον γνώρισαν μέσα από το αφιέρωμα που υπάρχει στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου.

Στη συνέχεια άρχισε η ανάγνωση, αρχικά μεγαλόφωνα  στην τάξη από τις εκπαιδευτικούς. Συνεχίστηκε με τα παιδιά να διαβάζουν μεταξύ τους κομμάτια που είχαν προετοιμάσει στο σπίτι (φιλαράκια ανάγνωσης) και με ανάγνωση στην αυλή του σχολείου καθισμένοι κάτω από τα δέντρα.

Οι μαθητές έφτιαξαν το δικό τους εξώφυλλο για την ιστορία του Μικρού Πρίγκιπα, το

εικονογράφησαν και συμπλήρωσαν τα απαραίτητα στοιχεία που πρέπει να υπάρχουν σε ένα εξώφυλλο βιβλίου (τίτλος, όνομα συγγραφέα και εικονογράφου).

Με αφορμή το μάθημα της Γλώσσας και την ενότητα «Προσοχή! Τι λέει εκεί;» δημιούργησαν αφίσες που ενημέρωναν για την θεατρική παράσταση του Μικρού Πρίγκιπα στην πόλη μας. Τις επιμελήθηκαν με ιδιαίτερη προσοχή και φρόντισαν να αναγράψουν όλες τα απαραίτητες πληροφορίες που συνθέτουν μια αφίσα.

Τέλος, έκοψαν αστέρια και έφτιαξαν έναν έναστρο ουρανό γράφοντας πάνω στ΄ άστρα τις μέχρι τώρα εντυπώσεις τους για το βιβλίο (βιβλιοκριτική).

Γ΄τάξη- "Παραμύθι χωρίς όνομα"

Οι μαθητές της Γ΄ τάξης ταξιδεύουν φέτος στον κόσμο του λογοτεχνικού βιβλίου «Παραμύθι χωρίς όνομα» της Πηνελόπης Δέλτα.

Στην αρχή υπήρχαν κάποιες επιφυλάξεις για το αν η ιστορία θα κατάφερνε να κερδίσει το ενδιαφέρον των παιδιών, όμως όσο προχωρά η ανάγνωση, διαπιστώνεται με χαρά ότι το βιβλίο τα έχει ενθουσιάσει και το ταξίδι τους συνεχίζεται με όλο και μεγαλύτερη ανυπομονησία. 

Η πρώτη επαφή ξεκίνησε από το εξώφυλλο! Οι μαθητές το παρατήρησαν προσεκτικά, γνώρισαν τους συντελεστές του βιβλίου (συγγραφέα-εικονογράφο), έκαναν υποθέσεις για τον τίτλο και την ιστορία και στη συνέχεια άφησαν τη φαντασία τους ελεύθερη, δημιουργώντας τα δικά τους εξώφυλλα.

Διαβάζοντας το πρώτο κεφάλαιο, ζωγράφισαν τις σκηνές που τους έκαναν τη μεγαλύτερη εντύπωση, ενώ στο δεύτερο κεφάλαιο γνώρισαν και κατέγραψαν τους ήρωες της ιστορίας. 

 

Η ανάγνωση είναι σε εξέλιξη και γίνεται με πολλούς τρόπους: τα παιδιά ακούν το κείμενο από τον/την εκπαιδευτικό, διαβάζουν μόνα τους, συνεργάζονται με τους συμμαθητές τους και κάποιες φορές απολαμβάνουν την ιστορία ακόμα και στον κήπο του σχολείου! 

 

Μαθητές και εκπαιδευτικοί συνεχίζουν να διαβάζουν με ενθουσιασμό μέχρι να φτάσουν στο τέλος του βιβλίου!

Στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου πραγματοποιήθηκαν δράσεις από όλες τις τάξεις που βασίστηκαν στο λογοτεχνικό βιβλίο με το οποίο ασχολήθηκαν οι μαθητές όλη τη σχολική χρονιά.

Για να δείτε τις δράσεις:

ClICK HERE