《Η Πόλις Εάλω》από την Ε' τάξη-Μια "ζωντανή" έκθεση για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, βασισμένη σε βιβλιοδράση!

 

Το μάθημα της Ιστορίας της Ε' Δημοτικού αφορά στα Βυζαντινά χρόνια και κορυφώνεται με την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, που θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της παγκόσμιας Ιστορίας. Προκειμένου να συμπεράνουν όμως από μόνοι τους οι μαθητές/τριες την ιδιαίτερη σημασία του, και όχι απλά να τους παραδοθεί ως ένα ακόμη κεφάλαιο του σχολικού τους εγχειριδίου, οι δασκάλες τους (Ε1: Πιπέρκου Τζένη και Ε2: Μουσουράκη Σοφία) σε συνεργασία, αποφάσισαν να ξετυλίξουν σταδιακά το κουβάρι των ιστορικών γεγονότων μαζί με τα παιδιά, προσεγγίζοντας το θέμα με βιωματικό και ανακαλυπτικό τρόπο, μέσα από μια βιβλιοδράση.

Η αφόρμηση δόθηκε μέσα από καταιγισμό ιδεών γύρω από τη φράση:《Ήταν 29 Μαΐου 1453, ημέρα Τρίτη...Η Πόλις Εάλω》. Τα παιδιά σχολίασαν, δείχνοντας την προϋπάρχουσα γνώση τους γύρω από το θέμα. Έπειτα ακολούθησε η έκπληξη της επίσκεψης στον κήπο του σχολείου, όπου ακολούθησαν ένα μονοπάτι ανάγνωσης (story walk). Στον κήπο ανακάλυψαν διασκορπισμένες σελίδες, προερχόμενες από βιβλία σχετικά με την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, τα οποία είχαν δανειστεί οι δασκάλες τους από τη σχολική βιβλιοθήκη. Τα βιβλία ήταν "Το Βυζάντιο σε έξι χρώματα: Μαύρο" της  Μαρίας Αγγελίδου και "Κωνσταντινούπολη 1453" της Μαρίζας Ντεκάστρο. Ακολουθώντας το μονοπάτι διάβαζαν τις σελίδες  που αφορούσαν στην Πολιορκία της Πόλης από τους Τούρκους. Έπειτα ,χωρισμένοι σε ομάδες, κατέγραψαν φράσεις και αποσπάσματα από το βιβλίο, που θεωρούσαν πιο χαρακτηριστικά σχετικά με την ημέρα της Άλωσης. Αυτή η συνεργατική, διερευνητική δραστηριότητα, η οποία βασίστηκε στις αρχές της εκπαίδευσης στην ύπαιθρο (outdoor learning) τράβηξε αμέσως το ενδιαφέρον των μαθητών, εμπλέκοντάς τους σε μία πολυαισθητηριακή προσέγγιση της γνώσης.

Οι μαθητές και οι μαθήτριες έπειτα βρέθηκαν στον χώρο της βιβλιοθήκης. Εκεί ακολούθησε μεγαλόφωνη ανάγνωση των υπόλοιπων κεφαλαίων των επιλεγμένων βιβλίων, που αναφέρονταν με περισσότερες λεπτομέρειες στα γεγονότα της πολιορκίας και της Άλωσης της Πόλης. Η ανάγνωση συνοδεύτηκε από αναπαράσταση κάποιων σκηνών και διαλόγων από τους ίδιους τους μαθητές. Επιστράτευσαν τη φαντασία τους και με ιδιαίτερη δημιουργικότητα ενεπλάκησαν ενεργά στη μεγαλόφωνη ανάγνωση μέσω της θεατρικής τους έκφρασης, αφού πρώτα προμηθεύτηκαν σχετικές φορεσιές από το βεστιάριο του σχολείου. Η ενεργός συμμετοχή τους κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον, κάνοντάς τους να συγκρατούν λεπτομέρειες των ιστορικών γεγονότων που δύσκολα θα αφομοίωναν μέσα από στείρα απομνημόνευση του αντίστοιχου κεφαλαίου του σχολικού εγχειριδίου.

Στη συνέχεια, μέσω της μεθόδου project, αποφασίστηκε από κοινού με τα παιδιά, με ποιες δημιουργικές και βιωματικές δραστηριότητες θα μπορούσαν να εμβαθύνουν περισσότερο, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα το γνωστικό θέμα. Μέσα από ομαδικές εργασίες λοιπόν, οι οποίες βασίστηκαν σε αναζήτηση τόσο στο Διαδίκτυο, όσο και στα βιβλία της σχολικής βιβλιοθήκης, τα παιδιά προσέγγισαν το θέμα μέσα από την τέχνη, την ποίηση, τραγούδια και πηγές. Αναζήτησαν, επεξεργάστηκαν κριτικά και οργάνωσαν θεματικά (από την πλευρά των Βυζαντινών και από αυτήν των Τούρκων) πίνακες που φιλοτέχνησαν μεγάλοι ζωγράφοι, γλυπτά, παραδόσεις, θρύλους και μαρτυρίες που βρήκαν συνεργατικά. Δημιούργησαν κολάζ με εικόνες, πηγές και σχολιασμούς. Επίσης αναπαράστησαν σκηνές με αυτοσχέδιες κατασκευές, ζωγράφισαν, κατέγραψαν στίχους τραγουδιών, συνεντεύξεις και θρύλους, όπως αυτόν του Μαρμαρωμένου Βασιλιά.

Ακόμη, επιδόθηκαν σε δραστηριότητες δημιουργικής γραφής. Έγιναν δημοσιογράφοι της εποχής και έφτιαξαν το φανταστικό πρωτοσέλιδο της εφημερίδας “Βυζάντιο PRESS’’ που μετέφερε την είδηση της Άλωσης της Πόλης την επόμενη ημέρα. Το ρεπορτάζ τους ως δημοσιογράφοι περιλάμβανε ακόμη  και απομαγνητοφωνήσεις συνεντεύξεων από υποτιθέμενους μάρτυρες που έζησαν από κοντά την επιδρομή των Τούρκων και κατάφεραν να σωθούν διαφεύγοντας στην Ευρώπη. Δημιούργησαν κομικ, κρυπτόλεξο και σταυρόλεξο με σχετικό λεξιλόγιο,  έγραψαν μια σελίδα από το ημερολόγιο ενός μικρού Βυζαντινού που αποτύπωνε την Ημέρα της Άλωσης μέσα από τα μάτια του. Πολλή φαντασία βασισμένη στις πληροφορίες που συνέλεξαν πάνω στα αληθινά ιστορικά γεγονότα, συνδυασμένη με δημιουργική, γραπτή έκφραση! Με αυτόν τον τρόπο έγινε και η αξιολόγηση κατάκτησης των γνωστικών στόχων πάνω στην αντίστοιχη ενότητα του μαθήματος.

 

Ψηφιακό Βιβλίο με τις εργασίες των παιδιών:

CLICK HERE

Ακολούθησαν STEAM  δραστηριότητες. Αξιοποιώντας ψηφιακές εφαρμογές, οι μαθητές/τριες σε συνεργασία με τις δασκάλες τους, έφτιαξαν stop motion video, με φανταστικές σκηνές ανάμεσα σε Βυζαντινούς και Τούρκους, προσπαθώντας να αποτυπώσουν μέσα από διαλόγους τα συμπεράσματά τους γύρω από το σθένος και την ανδρεία των Βυζαντινών έναντι των πολιορκητών τους. 

Με διάφορα υλικά κατασκεύασαν σκηνές της Άλωσης, συνοδεύοντάς τες με επεξηγηματικές λεζάντες και ψηφιδωτά.

Στη γιορτή λήξης του σχολείου, τα παιδιά παρουσίασαν μια "ζωντανή" έκθεση στους υπόλοιπους μαθητές του σχολείου  και στους γονείς, επιδιώκοντας τη διάχυση της γνώσης με έναν άκρως αλληλεπιδραστικό και βιωματικό τρόπο. Εκτός από τα κολάζ με όλο το οργανωμένο υλικό που συνέλεξαν και τις κατασκευές που δημιούργησαν, οι μαθητές/τριες αναπαράστησαν ντυμένοι αναλόγως τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο τον τελευταίο Βασιλιά, τον Μωάμεθ Β' τον Πορθητή, καθώς και δημοσιογράφους να τους παίρνουν ζωντανά συνέντευξη. Απαντούσαν σε ερωτήσεις για την πολιορκία και την Άλωση της Πόλης μεταφέροντας έτσι στους θεατές πληροφορίες για τα ιστορικά γεγονότα. Τραγούδησαν τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά και ως πολεμικοί ανταποκριτές από το πεδίο της μάχης στα πολιορκούμενα τείχη της Κωνσταντινούπολης “μετέδιδαν ζωντανά” το ρεπορτάζ για το κανάλι Βυζάντιο TV! Επιπλέον, υπήρχαν QR code που μπορούσαν να σκανάρουν οι παρευρισκομενοι  και να απολαύσουν τα stop motion video που δημιούργησαν οι μαθητές/τριες με διαλόγους ανάμεσα στον Παλαιολόγο και τον Μωάμεθ. Τέλος, οι μαθητές/τριες της Ε' επεξηγούσαν τις πηγές και τις μαρτυρίες στους θεατές και απαντούσαν σε ερωτήσεις τους, στα πλαίσια μιας απόλυτα διαδραστικής παρουσίασης. 

 

Μια βιβλιοδράση αποτέλεσε την αφετηρία για μια σειρά από δραστηριότητες που βασίζονταν στην πολυτροπική και βιωματική προσέγγιση του σημαντικότερου ιστορικού γεγονότος που πραγματευόταν το μάθημα της Ιστορίας της Ε' Δημοτικού. Γιατί όταν το μάθημα γίνεται με ανακαλυπτικό, δημιουργικό και διασκεδαστικό τρόπο... τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα!